OSMANLIDA KARDEŞ KATLİ
Tarihçi Ayhan Kuş, bu hafta ki köşesinde ‘Osmanlı´da kardeş katli´ konusunu ele alarak örneklerle benzetmelerde bulundu.
Tarih: 26.7.2019 17:46:16/ 240okunma / 0yorum

 

 

Günümüz ile tarihten örnekler vererek detaylı bilgiler veren Tarihçi Ayhan Kuş, bu hafta ki köşesinde ‘Osmanlı´da kardeş katli´ konusunu ele alarak değerlendirmelerde bulundu.

Genel bir değerlendirme yapan Tarihçi Kuş, şunları söyledi: “Osmanlı tarihinde belki de kardeş katli meselesi kadar hassas, hissi, sosyal ve siyasi bir mesele yoktur. Bir kısım tarihçiler konunun hassasiyetinden dolayı konuyu geçiştirip üstünü kapatmaya çalışırken, bir kısım romantik müverrihlerde konunun haklılığını kendince savunma çabası içerisine girmektedir.

Batılı tarihçi ve Batı hayranı tarihçilerimiz ise utanç ve insanlık dramıyla dolu karanlık tarihini unutarak var güçleri ile Osmanlı padişahlarını siyasi Zilletle suçlayarak itibarsızlaştırmaktadır. Elbette ki Osmanlı padişahları insanüstü varlıklar değildi her beşer gibi eksik ve hataları vardı. Kardeş katli meselesi bir taht Sevdası olarak yorumlamak niyet okuyuculuğundan başka bir şey olmadığı gibi çok kısır bir düşüncedir.

“OSMANLI´DA ŞEHZADELER ARASINDAKİ MÜCADELE DEVLETİN YIKILMASI TEHLİKESİNİ ORTAYA ÇIKARMAKTAYDI”

Avusturya elçisi Busbecq der ki: “Müslümanlar Osmanlı hanedanı sayesinde ayakta duruyorlar. Hanedan yıkılırsa dinde mahvolur. Bu sebeple hanedanın din ve devletin selameti ve bekası evlattan daha mühimdir.” Bu sözler kısmen de olsa olayı açıklamaktadır. Tarih olmasını istediğimiz şeyler değil olan şeylerdir. Değerlendirme ise günümüze göre değil geçmişe göre yapılır.

Osmanlı´da Şehzadeler arasındaki mücadele devletin yıkılması tehlikesini ortaya çıkarmaktaydı.

Mücadeleyi kaybeden Şehzade başka devletlere sığınırdı. Osmanlı bunun için sığındığı devlete hazineden altın öderdi buda yetmez gibi malum devletler şehzadeleri Osmanlı´ya karşı kullanırdı.

Fatih döneminde Bizans´ın kullandığı Şehzade Orhan da olduğu gibi, yine hazin bir hikayesi olan Cem Sultan´ın papalık tarafından kullanılmak istenmesi ve daha sonrada zehirlenmesi gibi. Tarihi çok iyi bilen Fatih Fetret döneminde Osmanlı´nın yıkılma tehlikesini de göz önüne alarak daha önce Bizans´ta var olan bir gelenekten etkilenerek bu kanunu yapmıştır. Fatih Sultan Mehmet ve onun çıkardığı kanunnameyi Ali Osman günümüzde eleştiri oklarının hedefi haline gelmiştir. “Her kimseye evladımdan Saltanat Müyesser ola kardeşlerini nizam-ı alem için katletmek münasiptir. Ekser ulema dahi tecviz etmiştir. Anında amil olalar.” Şeklindeki kanun zaten Fatih´ten önce var olan kardeş katlini yasal hale getirmiştir. İlk kez Osman Bey, amcası Dündar Beyi bertaraf etmiştir. Birinci Murat, kardeşleri Halil ve İbrahim´i, oğlunu Savcı Bey´i İsyan ettikleri için bertaraf etmiştir. Daha sonra Yıldırım Beyazıt kardeşi Yakup´u, Fatih küçük kardeşi Ahmet´i, Yavuz Sultan Selim kardeşleri Ahmet ve Korkut´u bertaraf etmiştir.

“KARDEŞ KATLİ YASASI HER NE KADAR ŞERRİ KANUNLARA DAYANDIRMAK İSTENSE DE ASLINDA TEMELİ BİZANS´A DAYANAN ÖRFİ BİR KANUNDUR”

Kanuni ise tek çocuk olduğu için tahta her ne kadar sorunsuz çıksa da daha sonra evlatları ile imtihan olmuş iki oğlunu şehzade Mustafa ve iran´a sığınan şehzade Beyaz ve dört torununu bertaraf etmek zorunda kalmıştır. Osmanlı Padişahları içinde bu kanunu istismar edenlerde olmuştur. III. Mehmet tahta çıktığında 19 kardeşini daha sonrada bir oğlunu bertaraf etmiştir.(tarihçi İbrahim peçevi de bahsetmektedir) rivayete göre Sultan Mehmet Reşat padişah olduğunda atalarının kabrini ziyaret ederken bu sebepten dolayı III. Mehmet´in kabrini ziyaret etmeyi reddetmiştir. Yaklaşık 150 yıl uygulamada kalan kardeş yasası 1600´ler I. Ahmet´in Ekber ve Erşed kanunu ile ortadan kalkmıştır. Bundan sonra şehzadelerden en büyük ve en olgun olanı devletin başına geçmesi kabul edilmiştir. 1600´lerden sonra birkaç siyaseten katil olay olmuştur. Ama artık halk ve ulama karşı çıkmıştır. Bu yüzden gittikçe azalmış ortadan kalkmıştır. Kardeş katli yasası her ne kadar şerri Kanunlara dayandırmak istense de aslında temeli Bizans´a dayanan Örfi bir kanundur. Yani politik bir şeydir. Tabii ki şeriatta İsyan ve devleti yıkma girişiminin cezası aynıdır. Ama İsyan etmeden ortadan kaldırılan Şehzadeler için geçerli değildir. Şeriatta fiil olmadan ceza olmaz. Sadece şöyle yorumlanabilir; umumi bir zarar hususi bir zarara tercih edilmiştir.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: OSMANLIDA KARDEŞ KATLİ
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
VALİ GÜNDÜZÖZ´DEN YAYLA HATIRLATMASI “BİR PİRİNÇ TANESİ BİLE BIRAKMAYIN”
VALİ GÜNDÜZÖZ´DEN YAYLA HATIRLATMASI “BİR PİRİNÇ TANESİ BİLE BIRAKMAYIN”
Muş Valisi Doç. Dr. İlker Gündüzöz, havaların soğuması ile birlikte yaylacıların dönüş yolculuğunu hatırlatarak yaşam malzemesi bırakılmaması uyarısında bulundu. “Orada bir pirinç tanesi bile bizim Muşlu hemşehrilerimiz inanıyorum ki bırakmayacaklar” diye ifade eden Vali Gündüzöz, “Dönerken orada stokladıkları erzakları bırakmamaları lazım. Eğer bu erzakları yanlarında indirmezlerse terör örgütlerine bir lojistik destek sağlamış olurlar. Hain terör örgütü buradan beslenir. Onun için herkes aynı hassasiyeti yapacak” dedi
KADINLAR, KURSLARLA SOSYALLEŞİYOR
KADINLAR, KURSLARLA SOSYALLEŞİYOR
Muş´ta, ev hanımları ve genç kızlar, açılan ahşap boyama kursu ile eskimiş, yıpranmış ahşap eşyaları ya da hiç el değmemiş ham malzemeleri özenle yeniden boyayarak birer sanat eseri haline getiriyor
BAŞKAN ASYA: “PARK VE YEŞİL ALANLARIMIZI KORUYALIM”
BAŞKAN ASYA: “PARK VE YEŞİL ALANLARIMIZI KORUYALIM”
Son 5 yıl içinde Muş´a çok sayıda park kazandırdıklarını söyleyen Muş Belediye Başkanı Feyat Asya, “İnsanlarımızın güzel vakit geçirmesi için hizmete açtığımız park ve yeşil alanları hep birlikte koruyalım. Ortak kullanım alanları olan parklarımızı ortak bir bilinçle korumalıyız. Buraları tahrip etmek isteyenlere birlikte fırsat vermemeliyiz. Bilinçsizce yapılan kullanımlara şahit olduğumuzda uyaralım” dedi
MUŞ´A KIZILAY KAN BAĞIŞ OTOBÜSÜ ALINDI
MUŞ´A KIZILAY KAN BAĞIŞ OTOBÜSÜ ALINDI
Yaptığı hizmetlerle adından söz ettiren Türk Kızılayı, Muş´a kan bağış otobüsü kazandırdı.
HBT ETKİNLİKLERE BAŞLADI
HBT ETKİNLİKLERE BAŞLADI
Muş Alparslan Üniversitesi (MŞÜ) Hayırda Buluşanlar Öğrenci Topluluğu, 2019-2020 Eğitim Öğretim dönemindeki etkinliklerine başladı.
AKDAĞ VE BERABERİNDEKİ HEYET KOÇ´U ZİYARET ETTİ
AKDAĞ VE BERABERİNDEKİ HEYET KOÇ´U ZİYARET ETTİ
Muş Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Erdal Koç, çeşitli ziyaret ve incelemeler içim bölgeye gelen KOSGEB Başkan Yardımcısı Ahmet Akdağ ve beraberindeki heyeti makamında ağırladı. Yönetim kurulu ve meclis üyeler ile birlikte KOSGEB Başkan Yardımcısı Akdağ, KOBİ Gelişim Dairesi Başkanı Erdal Çınar, Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı Mehmet Öğüt, KOSGEB Van Müdürü Bilal Emre Yörük ve KOSGEB Muş Müdürü Kenan Mergen´i makamında ağırladı.
BARIŞAN "TERÖRÜ BİTİRECEK HAREKÂTI DESTEKLİYORUZ"
BARIŞAN "TERÖRÜ BİTİRECEK HAREKÂTI DESTEKLİYORUZ"
Memur-Sen muş il başkanı Mahir Barışan, Fırat´ın doğusunda başlatılan "Barış Pınarı Harekatını" desteklediklerini açıkladı.
ALPARSLAN-2 BARAJI MUŞ OVASINA CAN VERECEK
ALPARSLAN-2 BARAJI MUŞ OVASINA CAN VERECEK
Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından yaptırılan Alpaslan-2 Barajı´da çalışmalar devam ediyor.
MÜSİAD´DAN TKDK´YA İŞBİRLİĞİ ZİYARETİ
MÜSİAD´DAN TKDK´YA İŞBİRLİĞİ ZİYARETİ
TKDK ile MÜSİAD arasında imzalanan “IPARD Programı İş Birliği Protokolü” ile ilgili MÜSAİD İl Temsilcisi Ferhat Üzel´i makamında ağırlayan TKDK İl Koordinatörü Mehmet Emin Turan, yapılacak işbirliği ile ilimize birçok yatırımın kazandırılacağına inandıklarını belirtti.
DOLAR
5.8417
EURO
6.4405
Muş Durumu

Alim, ilim ve amelin yeri cennettedir. Alim, ilmi ile amel etmezse, ilim ve amel cennette, alim ise cehennemde olur.

Hz. Muhammed
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Hava Durumu