OSMANLIDA KARDEŞ KATLİ
Tarihçi Ayhan Kuş, bu hafta ki köşesinde ‘Osmanlı´da kardeş katli´ konusunu ele alarak örneklerle benzetmelerde bulundu.
Tarih: 26.7.2019 17:46:16/ 381okunma / 0yorum

 

 

Günümüz ile tarihten örnekler vererek detaylı bilgiler veren Tarihçi Ayhan Kuş, bu hafta ki köşesinde ‘Osmanlı´da kardeş katli´ konusunu ele alarak değerlendirmelerde bulundu.

Genel bir değerlendirme yapan Tarihçi Kuş, şunları söyledi: “Osmanlı tarihinde belki de kardeş katli meselesi kadar hassas, hissi, sosyal ve siyasi bir mesele yoktur. Bir kısım tarihçiler konunun hassasiyetinden dolayı konuyu geçiştirip üstünü kapatmaya çalışırken, bir kısım romantik müverrihlerde konunun haklılığını kendince savunma çabası içerisine girmektedir.

Batılı tarihçi ve Batı hayranı tarihçilerimiz ise utanç ve insanlık dramıyla dolu karanlık tarihini unutarak var güçleri ile Osmanlı padişahlarını siyasi Zilletle suçlayarak itibarsızlaştırmaktadır. Elbette ki Osmanlı padişahları insanüstü varlıklar değildi her beşer gibi eksik ve hataları vardı. Kardeş katli meselesi bir taht Sevdası olarak yorumlamak niyet okuyuculuğundan başka bir şey olmadığı gibi çok kısır bir düşüncedir.

“OSMANLI´DA ŞEHZADELER ARASINDAKİ MÜCADELE DEVLETİN YIKILMASI TEHLİKESİNİ ORTAYA ÇIKARMAKTAYDI”

Avusturya elçisi Busbecq der ki: “Müslümanlar Osmanlı hanedanı sayesinde ayakta duruyorlar. Hanedan yıkılırsa dinde mahvolur. Bu sebeple hanedanın din ve devletin selameti ve bekası evlattan daha mühimdir.” Bu sözler kısmen de olsa olayı açıklamaktadır. Tarih olmasını istediğimiz şeyler değil olan şeylerdir. Değerlendirme ise günümüze göre değil geçmişe göre yapılır.

Osmanlı´da Şehzadeler arasındaki mücadele devletin yıkılması tehlikesini ortaya çıkarmaktaydı.

Mücadeleyi kaybeden Şehzade başka devletlere sığınırdı. Osmanlı bunun için sığındığı devlete hazineden altın öderdi buda yetmez gibi malum devletler şehzadeleri Osmanlı´ya karşı kullanırdı.

Fatih döneminde Bizans´ın kullandığı Şehzade Orhan da olduğu gibi, yine hazin bir hikayesi olan Cem Sultan´ın papalık tarafından kullanılmak istenmesi ve daha sonrada zehirlenmesi gibi. Tarihi çok iyi bilen Fatih Fetret döneminde Osmanlı´nın yıkılma tehlikesini de göz önüne alarak daha önce Bizans´ta var olan bir gelenekten etkilenerek bu kanunu yapmıştır. Fatih Sultan Mehmet ve onun çıkardığı kanunnameyi Ali Osman günümüzde eleştiri oklarının hedefi haline gelmiştir. “Her kimseye evladımdan Saltanat Müyesser ola kardeşlerini nizam-ı alem için katletmek münasiptir. Ekser ulema dahi tecviz etmiştir. Anında amil olalar.” Şeklindeki kanun zaten Fatih´ten önce var olan kardeş katlini yasal hale getirmiştir. İlk kez Osman Bey, amcası Dündar Beyi bertaraf etmiştir. Birinci Murat, kardeşleri Halil ve İbrahim´i, oğlunu Savcı Bey´i İsyan ettikleri için bertaraf etmiştir. Daha sonra Yıldırım Beyazıt kardeşi Yakup´u, Fatih küçük kardeşi Ahmet´i, Yavuz Sultan Selim kardeşleri Ahmet ve Korkut´u bertaraf etmiştir.

“KARDEŞ KATLİ YASASI HER NE KADAR ŞERRİ KANUNLARA DAYANDIRMAK İSTENSE DE ASLINDA TEMELİ BİZANS´A DAYANAN ÖRFİ BİR KANUNDUR”

Kanuni ise tek çocuk olduğu için tahta her ne kadar sorunsuz çıksa da daha sonra evlatları ile imtihan olmuş iki oğlunu şehzade Mustafa ve iran´a sığınan şehzade Beyaz ve dört torununu bertaraf etmek zorunda kalmıştır. Osmanlı Padişahları içinde bu kanunu istismar edenlerde olmuştur. III. Mehmet tahta çıktığında 19 kardeşini daha sonrada bir oğlunu bertaraf etmiştir.(tarihçi İbrahim peçevi de bahsetmektedir) rivayete göre Sultan Mehmet Reşat padişah olduğunda atalarının kabrini ziyaret ederken bu sebepten dolayı III. Mehmet´in kabrini ziyaret etmeyi reddetmiştir. Yaklaşık 150 yıl uygulamada kalan kardeş yasası 1600´ler I. Ahmet´in Ekber ve Erşed kanunu ile ortadan kalkmıştır. Bundan sonra şehzadelerden en büyük ve en olgun olanı devletin başına geçmesi kabul edilmiştir. 1600´lerden sonra birkaç siyaseten katil olay olmuştur. Ama artık halk ve ulama karşı çıkmıştır. Bu yüzden gittikçe azalmış ortadan kalkmıştır. Kardeş katli yasası her ne kadar şerri Kanunlara dayandırmak istense de aslında temeli Bizans´a dayanan Örfi bir kanundur. Yani politik bir şeydir. Tabii ki şeriatta İsyan ve devleti yıkma girişiminin cezası aynıdır. Ama İsyan etmeden ortadan kaldırılan Şehzadeler için geçerli değildir. Şeriatta fiil olmadan ceza olmaz. Sadece şöyle yorumlanabilir; umumi bir zarar hususi bir zarara tercih edilmiştir.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: OSMANLIDA KARDEŞ KATLİ
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
ABD VE İSRAİL´E TEPKİLER ÇIĞ GİBİ BÜYÜYOR
ABD VE İSRAİL´E TEPKİLER ÇIĞ GİBİ BÜYÜYOR
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından tek taraflı olarak hazırlanan sözde "Yüzyılın Anlaşması" planına tepkiler çığ gibi büyüdü.
SENDİKALARDAN ABD´YE TEPKİ
SENDİKALARDAN ABD´YE TEPKİ
Memur-Sen Konfederasyonu ve Eğitim-Bir-Sen Muş İl Başkanı Mahir Barışan, ABD Başkanı Donald Trump´ın Filistin-İsrail meselesine ´çözüm bulmak´ iddiasıyla ´Yüzyılın Anlaşması´ adıyla açıklanan ve büyük tepki toplayan anlaşmayı protesto etti.
HAC İÇİN 18 BİN KİŞİLİK BOŞ KONTENJAN KAYITLARI BAŞLADI
HAC İÇİN 18 BİN KİŞİLİK BOŞ KONTENJAN KAYITLARI BAŞLADI
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Yönetim Kurulu Üyesi ve Hac Umre ve Seyahat Acentaları Derneği (HURSAD) Başkanı Diyaeddin Şahin, Hac başvurularında 18 binlik boş kontenjan için kayıtların 30 Ocak itibariyle başladı.
DEPREM BÖLGESİNE MUŞ´TAN YARDIMLAR SÜRÜYOR
DEPREM BÖLGESİNE MUŞ´TAN YARDIMLAR SÜRÜYOR
Muş´ta, Elazığ ve Malatya´daki depremzedeler için başlatılan kampanya kapsamında toplanan yardım malzemeleri, deprem bölgesine gönderildi.
MUŞ TSO, ELAZIĞ VE MALATYA HALKINI YALNIZ BIRAKMADI
MUŞ TSO, ELAZIĞ VE MALATYA HALKINI YALNIZ BIRAKMADI
Muş Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Erdal Koç, Elazığ´da meydana gelen depremden sonra başlattığı yardım kampanyasını Elazığ AFAD Koordinasyon Merkezi´ne göndererek depremzedelerin yaralarının sarılmasına katkı sağladı.
DEPREMİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
DEPREMİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
Elazığ ve Malatya´da meydana gelen deprem ile ilgili değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Adem Palabıyık, AFAD, UMKE ve diğer arama-kurtarma ekiplerinin bütün yürekleriyle birlikte vermiş olduğu mücadele ve gösterdikleri azim ise hem olay yerindeki hem de ekran karşısındaki bütün vatandaşları duygulandırdığını belirterek takdir edilmesi gerektiğini söyledi
MUŞ VALİLİĞİ VE DAKA PROTOKOL İMZALADI
MUŞ VALİLİĞİ VE DAKA PROTOKOL İMZALADI
Muş Valiliği ve Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) arasında toplumun dezavantajlı kesimlerinin sosyal ve ekonomik hayata katılımını sağlamak, üretkenlik ve yetenek gelişimini desteklemek amacıyla protokoller imzalandı.
REKTÖR POLAT, IUC TOPLANTISINA KATILDI
REKTÖR POLAT, IUC TOPLANTISINA KATILDI
Muş Alparslan Üniversitesi (MŞÜ) Rektörü ve aynı zamanda Uluslararası Üniversiteler Konseyi (IUC) Doğu Anadolu Bölge Sorumlusu Prof. Dr. Fethi Ahmet Polat, IUC Yönetim Kurulu Toplantısı´na katıldı.
MUŞ ÖZGÜR-DER´DE ARA DÖNEM KAMPI
MUŞ ÖZGÜR-DER´DE ARA DÖNEM KAMPI
Muş Özgür Düşünce ve Eğitim Hakları (Özgür-Der) bünyesinde “Gençlik Geleceğe Koşuyor” temalı kitap kahvede bir grup gençle iki günlük kamp icra edildi
DOLAR
5.9405
EURO
6.5371
Muş Durumu

İnsanların en hayırlıları, ahmak, aptal diye adlandırılmadıkça kıyamet kopmaz

Hz. Muhammed
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Hava Durumu